Od lat mówi się o tym, że w polskiej edukacji potrzebne są zmiany. W moim poczuciu, nie takie, jakie zostały wprowadzone 2 lata temu, bo te raczej nas oddalają od nowoczesnej szkoły. Jak podaje WORLDWIDE EDUCATING FOR THE FUTURE INDEX 2018, niezbędne jest elastyczne podejście do edukacji w stale zmieniającym się świecie. Potrzebujemy też elastyczności, bo każdy uczeń jest inny, a potrzeby poszczególnych społeczności również różnią się od siebie. Taki stan rzeczy mogą zapewnić jedynie profesjonalni i zaangażowani nauczyciele, a ich ciągle dyskutowane wynagrodzenie jest jednym z gwarantów pozytywnej selekcji do zawodu. Na potwierdzenie swoich słów chciałabym przypomnieć fragment artykułu o edukacji w Finlandii, która stoi na czele ww. INDEX’u.

***

Sukces fińskiej edukacji nie byłby możliwy bez profesjonalnych i zaangażowanych nauczycieli. Są oni traktowani jako eksperci edukacyjni przez całe społeczeństwo. Cieszą zaufaniem uczniów i rodziców, ale również elit politycznych i biznesowych.

Na wysoki status zawodu nauczyciela ma wpływ kontrola procesu kształcenia i selekcji do zawodu. Wszyscy nauczyciele muszą mieć ukończone wyższe studia pedagogiczne lub kierunkowe. Tylko 10% kandydatów dostaje się do uczestnictwa w programach przygotowania nauczycielskiego – trzeba się tutaj wykazać wysoką motywacją, wielorakimi talentami i sukcesami akademickimi i/lub w innych dziedzinach np. w sztuce.

W trakcie pracy zawodowej nauczyciele są oceniani pod kątem zdolności do nauczania. Mają wysoką motywację do dalszego kształcenia na szkoleniach (minimum 3 razy w roku) i studiach podyplomowych. Zdobywają szeroką wiedzę z metod kształcenia oraz dotyczącą badań oświatowych a także rozległe doświadczenie zawodowe. Są zaangażowani w proces rozwoju edukacji nie tylko w swoich placówkach, ale i w programach regionalnych i ogólno-krajowych.

Osiągają też wysoki stopień satysfakcji zawodowej, co wynika nie tylko z sukcesów, ale dobrego wynagrodzenia. Zawód nauczyciela należy do 10% najlepiej opłacanych zawodów w Finlandii. Dla porównania nauczyciel po 15 latach pracy zarabia tam 28.571 Euro, w Polsce – 9.011 Euro, na Węgrzech 12.741 Euro, w Czechach 17.555 Euro (dane z 2011 r.)

Nauczyciele w Finlandii są bardzo tradycyjni. W tym tkwi ich siła (autorytet wśród uczniów), ale i potencjalna słabość. Ich autorytet opiera się na kompetencjach akademickich, a nie na umiejętnościach społecznych. Nie są przygotowani do rozwiązywania konfliktów. Nie posiadają wiedzy dotyczącej codziennych sytuacji związanych z moralną i etyczną stroną funkcjonowania szkoły. Młodzi Finowie podobno chętnie chodzą do szkoły, a zjawisko wagarów praktycznie nie istnieje. Ale z badań międzynarodowych wynika, że relacje z nauczycielami oceniają najniżej spośród krajów OECD. Jest to jednak sprzeczne z naciskiem na etos opieki, który charakteryzuje nauczycieli klasy.

Pełna wersja artykułu.